ویژگی های حرفه عبارت است از1. جنبه اقتصادی داشته باشد (کسب درآمد)2.دارای فلسفه مشخص و قابل دفاع و میانی نظری باشد که پایه های آن را محکم و اقتدار آنرا بیشتر می کند.3.وجود رشته دانشگاهی فعال تا عالی ترین سطح تحصیلی 4.حرفه ای شدن مستلزم کار نظری و عملی فراوان فراتر از محیط دانشگاه است.(یعنی تجربه )5. دارای منابع و به ویژه نشریات تخصصی باشد (بالا بردن منزلت رشته )6.وجود انجمنهای علمی و حرفه ای 7.انجمنها شرایط و مقررات خاصی برای عضویت دارند واز استقلال نسبی بر خوردارند.8. حرفه دیدگاه خدمت رسانی دارد وانجمنها تدوین کننده اصول اخلاقی اند 9. انجام مراسم وآئین های سوگند به اصول اخلاقی از ملزومات است. 10 دارای وجه انحصاری اند وافراد عادی وفاقد شرایط را نمی پذیرند واز ادامه فعالیت آنان جلوگیری می کنند. 11. دارای آزمونهای ادواری رسمی هستند که شرط پذیرش در بازار کار است.12. حرفه هایی که وجه ی حرفه اشان قویتر است دارای رقابت زیادی هستند وفقط افراد مستعد ونخبگان جذب این رشته می شوند.13. وجود فلاسفه ، مشاهیر وخدمتگزاران بزرگ در رشته در طول تاریخ.14. تعهد اخلاقی والتزام به جامعه انسانی ومراجعان.15. وجود بستر وزمینه های مناسب برای آموزش وپژوهش وتعهد برای آموزش جوانترها. دلایل حرفه ای بودن علم کتابداری عبارتند از : کتابداران می توانند از راه کتابداری امرار معاش کنند. بیش از 100 سال از آغاز مباحث نظری در این حرفه می گذرد. 100 سال از آغاز آموزش دانشگاهی کتابداری می گذرد. علاوه بر مطالعات علمی ونظری در دانشگاه کتابداران در محیط واقعی جامعه هم تجربه کسب می کنند. نشریات تخصصی چاپی والکترونیکی بلسیاری در این رشته منتشر می شود. بیش از یک سده از تاسیس سازمانها وانجمنهای علمی وحرفه ای کتابداری می گذرد. انجمنهای کتابداری از استقلال نسبی برخوردارند. دارای مرامنامه وتدوین اصول اخلاقی حرفه ای می باشد که توسط انجمنهای کتابداری فعال وتاثیر گذار تهیه شده است. آزمونهای آموزشی رسمی برای پذیرش کتابداران برگزار می شود. رقابت برای ورود به این رشته وجود ندارد . دارای کتابداران دانشمند، فیلسوف ومشاهیر وخدمتگزارانی است. تعهد اخلاقی والتزام کتابداران به کاربران وجامعه انسانی . بستر آموزش وپژوهش مناسب وسالم از جمله شرایط اعتلای این حرفه است.

کتابداری حرفه ای است که بسته به میزان دارا بودن شرایط حرفه از اعتلا واحترام برخوردار می شود. تاریخ کارکردهای کتابداری: تاریخ تحول کارهایی است که از دیر باز واز زمان ایجاد کتابخانه ها صورت گرفته است.عصر باستان ثبت وضبط پیشینه ها در فرایند ارتباط اجتماعی بود که بیشتر بنا بر انگیزه های عملی صورت می گرفت تا حفظ میراث فرهنگی. استقلال فیزیکی کتابخانه در تمدنهای باستان با  کارکرد وهدف گرد آوری بوده است. در سده ی میانه حفظ ونگهداری متون ومنابع عصر باستان از طریق نسخه برداری هدف عمده وکار کتابخانه ها بوده است.حفظ میراث گذشتگان تا حد زیادی مرهون کتابخانه های صومعه ای است. این قرون نماینده نسخ خطی وپارشمن هستند.در این دوران به کتابخانه گنجینه وبه کتابدار گنجور می گفتند واز نوع عمومی بود.دوره ی رنسانس مهمترین نقطه ی عطفی در تاریخ یعنی اختراع چاپ رخ داد.تغییر پارادایم از حفظ ونگهداری به استفاده از منابع با اهمیت یافتن وجه نهادی کتابخانه بی ارتباط نبود. بر آوردن نیازهای فرهنگی و اجتماعی هدف آرمانی کتابخانه ها گردید و با تقسیم کار، کتابخانه ها به گردآوری، سازماندهی، و خدمات مرجع سازمان کتابخانه ها تغییر کرد. در نیمه نخست سده 20 تحولات اساسی در شکل محمولی اطلاعات به وجود آمد. به لحاظ تنوع و کارکردها دستخوش دگرگونی شد:

1-       برپایی انواع کتابخانه ها برای انواع نیازهای اجتماعی و علمی و فنی و پژوهشی

2-       رشد مهارناپذیر مجموعه ها به دلیل افزایش جمعیت و انتظارات

3-       افزایش و پیچیدگی کارهای کتابخانه

4-       پیچیده تر شدن وظایف کتابدارانی که پابه پای جریان سریع تحولات پیش می رود و پاسخگوی نیازهای انواع کاربران می باشند.

نیمه های سده 20 نقطه عطفی در کتابداری و آغاز ورود فناوری رایانه ای به کتابخانه های بزرگ در کشورهای پیشرفته بود و این پارادایم جدید انقلاب فناوری اطلاعات با تعاملی بودن( شبکه ای )، فراگیری، انعطاف پذیری و همگرایی همراه بود و وضعیتی برای کتابخانه ها ایجاد کرد که مجبور به تغییر در کارکردهایشان شدند.

نقش کتابداران:

کتابداری در مصر حالت موروثی داشت و 3000 سال پیش حرفه محسوب می شد. کتابدار شدن مستلزم دانشمند بودن، دانستن چند زبان و متخصص بودن در یکی از علوم رایج و یا یکی از انواع مواد بود. در طول تاریخ فراز و فرودهایی از نظر اهمیت داشته است به طور مثال کتابداران روم باستان، اهمیت اسلاف خود را در اسکندریه نداشتند. در سده های میانه کتابداری مختص راهبان، کشیشان صومعه ها و کلیسا ها بود و در نقش کتابدار تنزل رخ داد. در اواخر سده های میانه کتابداران حتی صنف هم تلقی نمی شدند. در قرن 17 نخستین رساله نوین در علم کتابداری اثر گابریل نوده به عنوان نظریه هایی درباره تأسیس کتابخانه ها منتشر شد. جان دوری کتابی به نام کتابدار اصلاح شده چاپ نمود. در قرن 18 کتابخانه های بودلیان، آکسفورد و کمبریج تأسیس شد و کتابداران حرفه ای مسئولیت کتابخانه های شخصی و کشیشان مسئولیت کتابخانه های دانشگاهی و دانشکده ای را عهده دار شدند. تغییر بنیادی در مسئولیت و وظایف و نقش کتابداران و نقش کتابداران به وجود آمد. در انقلاب صنعتی و ادامه ی تحولات در دهه های پایانی سده ی 19 باعث تأسیس انجمن های کتابداری و مدرسه کتابداری گردید. سده 20 با تحولات شگرف فناوری اطلاعات و ارتباطات نقش حرفه را به چالش هایی برای نهاد زدایی فراخواند. آنچه امروز اهمیت دارد سیاست دست یابی به منابع از هر طریقی است. کتابداران در اثر حاضر مسئولیت های زیر را دارا می باشند: تلاش در جهت ایجاد انجمن های حرفه ای و نقد کارکردهای آنان، تلاش برای ارتقاء حرفه و بهبود وضع کتابداران، افزایش دانستنی ها و دانش حرفه ای، تلاش در جهت احقاق حقوق کتابداران، حق دست یابی به آزادی به اطلاعات و نفی سانسور، از خود گذشتگی و نادیده گرفتن منافع شخصی، اقدام در جهت جلب حمایت های مالی به منظور پیشبرد حرفه، نشر اطلاعات و نشر نتایج پژوهش های مربوط به حرفه، تلاش در جهت از بین بردن تصویرهای کلیشه ای نسبت به رشته ی کتابداری. آموزش گره گشا و پاشنه ی آشیل هر حرفه ای است.

 چالش های حرفه  در عصر جدیدعبارتند از:

جدال بر سر نام رشته و حرفه، تصویر نادرست در مورد این رشته، مهارت هایی که کتابداران جدید باید بیاموزند تا بتوانند نقش خود را درست ایفا کنند، برنامه های آموزشی مناسب و سمت و سوی آن، مدیریت به عهده ی کتابدار باشد یا شخص مدیر یا مشخصاً مدیر، علت زنانه شدن و برخورد با آن، چگونه می توان کتابداران را نسبت به حرفه ی خود علاقه مند کرد.

درس مبانی کتابداری. ترم اول کارشناسی ارشد کتابداری واطلاع رسانی .

این مطلب از کتاب فلسفه ومبانی کتابداری خانم رها دوست وخلاصه های کلاسی دانشجویان تهیه شده است.